اسپرسوساز اتوماتیک فیلیپس مدل EP5543/90

فهرست ۲۰ نوشیدنی پیش‌تنظیم این مدل از اسپرسو، لانگو، ریسترتو و آمریکانو شروع می‌شود و تا کاپوچینو، لاته ماکیاتو، فلت وایت، کافه لاته و نسخه‌های سرد مثل آیس‌لاته و آیس‌کاپوچینو ادامه پیدا می‌کند. دفترچه راهنمای رسمی سری ۵۵۰۰ جزئیات جالبی دارد: در کاپوچینو، فلت وایت و لاته ماکیاتو دستگاه اول شیر می‌ریزد و بعد قهوه. قابلیت ExtraShot یک شات ریسترتو به نوشیدنی اضافه می‌کند تا طعم غلیظ‌تر شود، با این قید که وقتی فعال است فقط یک فنجان در هر نوبت دم می‌شود. محفظه جدای قهوه آسیاب‌شده هم هست؛ برای وقتی که مثلا قهوه بدون کافئین می‌خواهید، هرچند در این حالت هم فقط یک فنجان می‌گیرید و درجه غلظت قابل انتخاب نیست. برای نوشیدنی‌های معمول، جدول رسمی امکان دو سرو هم‌زمان را ثبت کرده است.

درباره نوشیدنی‌های سرد صادق باشیم. روش رسمی فیلیپس این است که لیوان را تا دوسوم از یخ پر کنید، آیکون آیس‌کافی را بزنید و قهوه گرم روی یخ ریخته شود؛ خود فیلیپس برای این حالت غلظت درجه ۳ را پیشنهاد می‌کند. نتیجه خوشمزه است، ولی اگر انتظار نوشیدنی سرد آماده بدون دخالت خودتان را دارید، این سازوکار را از قبل بدانید.

LatteGo مهم‌ترین دلیل انتخاب این خانواده از اسپرسوسازهای فیلیپس است. مخزن شیر ۰٫۲۶ لیتری فقط از دو قطعه تشکیل شده و هیچ لوله یا مسیر پنهانی ندارد؛ شیر با فشار هوا در محفظه چرخانده می‌شود و فوم یکدست می‌سازد. فیلیپس در توضیح LatteGo از ۱۲ نوشیدنی مختلف نام می‌برد، ولی در همان جمله اسپرسو و آمریکانو و ریسترتو را هم داخل این شمارش می‌آورد که اصلا شیر ندارند؛ در فهرست رسمی نوشیدنی‌های همین مدل، ۱۰ گزینه شیر دارند: کاپوچینو، لاته ماکیاتو، کافه لاته، فلت وایت و کافه اوله، چهار نسخه سرد شیردار، و فوم شیر تنها.

تمیز کردن آن هم واقعا ساده است. برنامه «شست‌وشوی سریع شیر» با چند فواره آب داغ باقی‌مانده شیر را از مسیر خارج می‌کند و بعد می‌توانید مخزن را زیر شیر آب بشویید یا داخل ماشین ظرف‌شویی بگذارید. درپوش نگهداری هم در جعبه هست تا مخزن نیمه‌پر را مستقیم در یخچال بگذارید؛ برای خانه‌ای که هر روز فقط یک یا دو نوشیدنی شیری می‌سازد، این جزئیات کوچک در استفاده روزمره تفاوت واقعی ایجاد می‌کند.

یک انتظار را هم تنظیم کنیم. بررسی مستقل Bean to Brew Review درباره نسخه مشکی همین دستگاه (EP5547/90) نوشته که دمای شیر خروجی ممکن است از سلیقه بعضی‌ها کمی خنک‌تر باشد. اگر لاته خیلی داغ دوست دارید، گرم کردن فنجان از قبل یا انتخاب دمای دم‌آوری بالاتر در تنظیمات کمک می‌کند.

قلب دستگاه آسیاب صددرصد سرامیکی با ۱۲ درجه تنظیم است که دانه‌ها را از مخزن ۲۷۵ گرمی می‌گیرد. هرچه درجه پایین‌تر باشد پودر ریزتر و قهوه غلیظ‌تر می‌شود. پمپ ۱۵ بار پشت کار است و سیستم Aroma Extract به ادعای فیلیپس دمای آب را بین ۹۰ تا ۹۸ درجه سانتی‌گراد نگه می‌دارد و جریان آب را برای تعادل عطر و کرما تنظیم می‌کند.

اما قاعده‌ای که در دفترچه رسمی آمده و کمتر خوانده می‌شود: درجه آسیاب را فقط وقتی می‌توان چرخاند که دستگاه در حال آسیاب کردن دانه است، و هر بار بیش از یک درجه نچرخانید، وگرنه به آسیاب آسیب می‌رسد. فیلیپس حتی توصیه می‌کند تا حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ فنجان اول (تقریبا یک ماه استفاده) اصلا سراغ تغییر درجه نروید و بعد از هر تغییر هم دو سه نوشیدنی دم کنید تا تفاوت طعم کامل حس شود. این جزئیات را قبل از اولین دستکاری بدانید؛ آسیاب سالم همان چیزی است که این دستگاه را سال‌ها سرپا نگه می‌دارد.

فیلیپس برای فناوری ثبت‌شده SilentBrew ادعای «تا ۴۰ درصد کم‌صداتر نسبت به مدل‌های قبلی» را مطرح می‌کند و گواهی Quiet Mark هم گرفته است. عدد دسی‌بل رسمی منتشر نشده، پس این ادعا را باید نسبی خواند: کم‌صداتر از نسل قبل، نه بی‌صدا. بررسی مستقل Bean to Brew Review هم درباره همین ماشین نوشته "the machine can be a bit noisy during operation"؛ یعنی صدای آسیاب و پمپ هنوز شنیدنی است، فقط آزاردهنده نیست. برای آشپزخانه باز یا صبح‌های زود، این یعنی می‌توانید قهوه بگیرید بی‌آنکه کل خانه بیدار شود، ولی انتظار سکوت مطلق نداشته باشید.

QuickStart ملموس‌تر است: به ادعای فیلیپس دستگاه بلافاصله بعد از روشن شدن آماده دم‌آوری است و لازم نیست منتظر گرم شدن آب بمانید. در استفاده روزمره این یعنی فاصله بین زدن کلید و اولین اسپرسو عملا به زمان آسیاب و دم‌آوری محدود می‌شود، نه پیش‌گرمایش.

فیلتر AquaClean اختیاری است و یکی از آن هم در جعبه همراه دستگاه می‌آید. داخل مخزن آب ۱٫۸ لیتری می‌نشیند، آب را تصفیه می‌کند و به گفته دفترچه، با کم کردن رسوب‌گذاری نیاز به رسوب‌زدایی را کاهش می‌دهد. ادعای تبلیغاتی «تا ۵۰۰۰ فنجان بدون رسوب‌زدایی» مشروط است: فقط وقتی معتبر است که فیلترها را سر وقت عوض کنید. طبق دفترچه رسمی، هر فیلتر بعد از عبور ۹۵ لیتر آب از کار می‌افتد و اگر تصمیم بگیرید با فیلتر کار کنید، فیلیپس تعویض را حداکثر هر سه ماه یک بار لازم می‌داند، حتی اگر دستگاه هنوز هشدار نداده باشد.

نصب فیلتر هم مراسم خودش را دارد. دستگاه به‌طور خودکار حضور فیلتر را تشخیص نمی‌دهد و باید هر فیلتر نو را در منوی Clean فعال کنید. قبل از فعال‌سازی، فیلتر را باید تکان دهید و در آب سرد فرو کنید؛ دفترچه هشدار می‌دهد که در غیر این صورت به جای آب، هوا وارد دستگاه می‌شود، صدای زیادی تولید می‌کند و دم‌آوری مختل می‌شود. شرط دیگر این است که دستگاه هنگام شروع استفاده از فیلتر کاملا بدون رسوب باشد.

رسوب‌زدایی خودش فرایندی حدودا ۳۰ دقیقه‌ای با راهنمایی نمایشگر است. نکته مهم برای گارانتی را دقیق بخوانید: فیلیپس استفاده از محصولات نگهداری خودش را توصیه می‌کند، آن هم با قید «اگر در کشور شما موجود باشد»، و رسوب‌زداهای مبتنی بر اسید سولفوریک، هیدروکلریک، سولفامیک یا استیک (سرکه) را ممنوع کرده چون به مدار آب آسیب می‌زنند. تنها موردی که دفترچه صراحتا باطل‌کننده گارانتی می‌داند، انجام ندادن رسوب‌زدایی است. تنها قید برندی هم که در دفترچه آمده یک نکته سازگاری است، نه شرط گارانتی: فیلترهای Brita با این دستگاه سازگار نیستند. تنظیم سختی آب هم مستقیم روی همین چرخه اثر دارد؛ پیش‌فرض کارخانه درجه ۴ (آب سخت) است و با نوار تست داخل جعبه می‌توانید عدد واقعی منطقه خودتان را تنظیم کنید تا دستگاه بی‌دلیل زود درخواست رسوب‌زدایی نکند.

یونیت دم‌آوری هم جدا می‌شود و شست‌وشوی دوره‌ای می‌خواهد؛ فیلیپس روان‌کاری گاه‌به‌گاه آن با گریس مخصوص خودش را جزو نگهداری استاندارد فهرست کرده است. جمع این موارد یعنی EP5543/90 کم‌دردسر است اما بی‌نیاز از مراقبت نیست؛ هزینه و دسترسی این اقلام مصرفی را در بخش خرید بررسی می‌کنیم.

نمایشگر لمسی رنگی TFT انتخاب نوشیدنی، غلظت، حجم و میزان فوم شیر را چند لمس ساده می‌کند و چهار پروفایل کاربری به‌علاوه پروفایل مهمان دارد؛ در پروفایل مهمان همه تنظیمات در دسترس است ولی چیزی ذخیره نمی‌شود. عمق تنظیمات از ظاهر ساده‌اش بیشتر است: زمان رفتن به حالت آماده‌به‌کار در چهار گزینه ثابت ۱۵، ۳۰، ۶۰ یا ۱۸۰ دقیقه (پیش‌فرض کارخانه ۳۰ دقیقه)، سه درجه دمای دم‌آوری، روشنایی نمایشگر، نور جلوی دستگاه (که مخصوص سری ۵۵۰۰ است)، صدای بوق، شست‌وشوی خودکار هنگام روشن شدن و پنج تنظیم Eco برای کم کردن مصرف آب و برق. مصرف در حالت آماده‌به‌کار فقط ۰٫۲ وات است و رده انرژی دستگاه A ثبت شده؛ برای دستگاهی که تمام روز به برق است، این عدد اهمیت عملی دارد.

رنگ رسمی این نسخه در سایت فیلیپس «سفید کروم» است و همین، EP5543/90 را در قفسه‌ای که پر از دستگاه مشکی است متمایز می‌کند؛ برای آشپزخانه‌های روشن و مینیمال انتخاب کم‌رقیبی است. ابعاد آن با عمق ۴۳۳، عرض ۲۴۶ و ارتفاع ۳۷۱ میلی‌متر برای زیر کابینت مشکلی ندارد و وزن ۸ کیلوگرمی جابه‌جایی‌اش را ساده نگه می‌دارد.

جنس بدنه طبق جدول رسمی عمدتا پلاستیک با اجزای فلزی است. همان بررسی مستقل نسخه مشکی، درباره دوام بلندمدت بدنه پلاستیکی ابراز نگرانی کرده ولی آسیاب سرامیکی را جزو قطعات بادوام دانسته است؛ همین بررسی سینی چکه را کوچک توصیف کرده است. اینکه سینی چکه زود پر می‌شود ایراد ساخت نیست: دفترچه رسمی فیلیپس آن را طبیعی می‌داند و توضیح می‌دهد دستگاه برای شست‌وشوی مدار داخلی و یونیت دم‌آوری آب مصرف می‌کند که بخشی از آن مستقیم به سینی چکه می‌ریزد، پس توصیه می‌کند روزانه خالی‌اش کنید. قطعات قابل شست‌وشو در ماشین ظرف‌شویی هستند و توان مصرفی ۱۵۰۰ وات با برق ۲۳۰ ولت ۵۰ هرتز کار می‌کند.

کاروانی چهار مدل از سری ۵۵۰۰ را عرضه می‌کند و EP5543/90 ارزان‌ترین آن‌هاست: EP5541 و EP5547/90 حدود دو درصد و EP5544/80 حدود سه درصد گران‌ترند. نکته‌ای که هر خریدار باید بداند: جدول‌های رسمی فیلیپس برای هر چهار مدل عملا یکسان است؛ همان ۲۰ نوشیدنی، همان چهار پروفایل به‌علاوه مهمان، همان آسیاب ۱۲ درجه، همان مخزن ۱٫۸ لیتری و ۲۷۵ گرمی، و حتی اختلاف ثبت‌شده ابعاد فقط یک میلی‌متر در ارتفاع است. تفاوت واقعی رنگ و پرداخت بدنه است: EP5543/90 سفید کروم است و EP5547/90 در فروشگاه‌های خارجی به‌عنوان نسخه مشکی عرضه می‌شود. پس در این سری، پول بیشتر یعنی رنگ دیگر، نه قابلیت بیشتر؛ و از این زاویه EP5543/90 عاقلانه‌ترین نقطه ورود به سری ۵۵۰۰ در این فروشگاه است.

مقایسه جدی‌تر با EP3343/50 از سری ۳۳۰۰ است که حدود ۳۰ درصد ارزان‌تر است. سخت‌افزار پایه تقریبا همان است: پمپ ۱۵ بار، ۱۵۰۰ وات، آسیاب ۱۲ درجه، مخزن آب ۱٫۸ لیتری و دانه ۲۷۵ گرمی، LatteGo و SilentBrew و حتی بدنه هم‌اندازه. چیزی که از دست می‌دهید فهرست نوشیدنی و شخصی‌سازی است: پنج نوشیدنی پیش‌تنظیم به جای ۲۰، بدون پروفایل کاربری و بدون QuickStart. طبق جدول رسمی، محل تولید آن هم چین و رومانی ثبت شده، در حالی که EP5543/90 ساخت چین است.

اگر مصرف شما عملا اسپرسو و کاپوچینو و گاهی آیس‌کافی است، EP3343/50 با اختلاف قیمتش انتخاب منطقی‌تری است و باید صادقانه گفت برای چنین خریداری EP5543/90 پول اضافه بابت منویی است که استفاده نمی‌شود. پله بعدی هم برای مقیاس ذهنی: EP8757 از سری بالاتر فیلیپس در همین فروشگاه حدود ۷۷ درصد گران‌تر است.

جمع‌بندی این مقایسه ساده است. تنوع نوشیدنی و پروفایل می‌خواهید، EP5543/90 ارزان‌ترین راهش است؛ آشپزخانه‌تان مشکی می‌طلبد، EP5547/90 همین دستگاه با رنگ دیگر و کمی گران‌تر است؛ بودجه محدود است و منوی ساده کافی است، EP3343/50 را بگیرید.

تصویر نهایی EP5543/90 دستگاهی است که راحتی روزمره را بهتر از هر چیز دیگری می‌فروشد: منوی بلند نوشیدنی، شیر خودکار کم‌دردسر و ورود ارزان به سری 5500. در مقابل، خریدار باید با بدنه پلاستیکی، الزام رسوب‌زدایی دوره‌ای که دفترچه آن را تنها شرط گارانتی در این حوزه می‌داند، و محدودیت کنترل دستی کنار بیاید. فهرست زیر همین موازنه است، بدون تعارف.

در کاروانی این دستگاه با ۱۸ ماه گارانتی کاروانی عرضه می‌شود؛ فیلیپس در بازارهای اروپایی دو سال ضمانت می‌دهد، پس پشتوانه محلی معتبر در قیمت اسپرسوساز فیلیپس EP5543/90 اهمیت ویژه دارد. برق ۲۳۰ ولت ۵۰ هرتز دستگاه با شبکه ایران سازگار است و نیازی به مبدل نیست.

هزینه واقعی مالکیت را از حالا حساب کنید. اگر با فیلتر AquaClean کار کنید، حداکثر هر سه ماه باید تعویضش کنید؛ برای رسوب‌زدایی فیلیپس محلول خودش را توصیه می‌کند و یونیت دم‌آوری هم هر از گاهی گریس مخصوص می‌خواهد. اینها اقلام مصرفی تکرارشونده‌اند و پیش از خرید ارزش دارد از دسترسی و قیمتشان در بازار ایران مطمئن شوید؛ خود فیلیپس هم توصیه‌اش به محصولات نگهداری را مشروط به موجود بودنشان در کشور خریدار کرده است. تنها الزامی که دفترچه رسمی به گارانتی گره زده، انجام رسوب‌زدایی است، نه برند رسوب‌زدا و نه به کار بردن فیلتر.

EP5543/90 برای خانه‌ای خریده می‌شود که در آن هر کس قهوه خودش را دارد و هیچ‌کس حوصله دستگاه پرمراقبت را ندارد. اگر چنین خانه‌ای دارید و رنگ سفید کروم هم با آشپزخانه‌تان می‌خواند، در این فروشگاه راهی ارزان‌تر از این مدل به سری ۵۵۰۰ وجود ندارد؛ و اگر قهوه برایتان آیین است نه راحتی، پولتان را برای یک دستگاه نیمه‌اتوماتیک با کنترل کامل کنار بگذارید.