جاروبرقی فیلیپس مدل FC9174

۲۲۰۰ وات عدد برق مصرفی است، نه عدد تمیزکنندگی. از این ۲۲۰۰ وات حدود ۲۳ درصد، یعنی ۵۰۰ وات، به شکل قدرت مکش به سر پارویی می‌رسد و بقیه صرف گرما، اصطکاک و صدای موتور می‌شود. وقتی فروشنده‌ای فقط عدد ۲۲۰۰ را بزرگ می‌نویسد، خریدار تصور می‌کند چهار برابر یک دستگاه ۵۵۰ واتی مکش دارد. این‌طور نیست.

اینجا یک ناهمخوانی واقعی هم وجود دارد که ارزش گفتن دارد. توان ورودی استاندارد IEC در برگه تجاری رسمی فیلیپس و در پایگاه مشخصات فیلیپس برای بازارهای امارات، هلند، لهستان، جمهوری چک، مجارستان و نسخه عربی، ۲۰۰۰ وات ثبت شده است. همان پایگاه، برای بازارهای روسیه و رومانی، برای دقیقا همین کد FC9174/01 عدد ۱۸۰۰ وات را نشان می‌دهد. فهرست فروشنده ایرانی هم ۱۸۰۰ وات نوشته است. این ناهمخوانی روی کاغذ نمانده و به دست خریدار هم رسیده: کاربر لهستانی Cynk23 می‌نویسد «توان موتور ۲۰۰۰ وات است نه ۲۲۰۰ که روی کارتن نوشته»، و PG14789 نقدش را با همین تیتر ثبت کرده که «در سراسر شبکه توضیح غلطی از این محصول منتشر شده است».

دو عدد دیگر بیشتر به درد کار می‌خورند. خلا ۳۴ کیلوپاسکال یعنی توان کندن گردوغبار از عمق پرز فرش، و جریان هوای ۴۷ لیتر بر ثانیه — معادل حدود ۱۶۹ متر مکعب در ساعت — یعنی توان جابه‌جا کردن حجم زیاد ذرات روی سطوح صاف. فرش‌های ضخیم ایرانی بیشتر به عدد اول نیاز دارند و سرامیک و پارکت به عدد دوم. مقایسه این دو عدد با دو جاروبرقی دیگر فیلیپس در همین فروشگاه هم ممکن نیست، چون جدول مشخصات XB2022 و XB2023 اصلا سطری برای خلا و جریان هوا ندارد.

صدا روی کاغذ ۷۸ دسی‌بل است. در ۲۴۷ نقدی که روی سامانه فیلیپس مستقیما به کد FC9174/01 نسبت داده شده، ۴۳ نقد از واژه‌های مربوط به کم‌صدا بودن استفاده کرده‌اند و ۱۲ نقد از واژه‌های پرصدا بودن. کاربر لهستانی با نام jacyk نوشته روی کمترین درجه توان بسیار کم‌صداست، و کاربر سنگاپوری با نام CA12345 دقیقا برعکس: او انتظار داشته آرام‌تر از دستگاه قبلی‌اش باشد و ناامید شده. هر دو تجربه با هم می‌سازند، چون این دستگاه تنظیم توان دارد و صدایش با درجه عوض می‌شود.

پارویی استاندارد FC9174 مدل TriActive است. توضیح خود فیلیپس این است که این پارویی سه کار را هم‌زمان انجام می‌دهد: کف‌سازه‌ای که گردوغبار را از عمق فرش بیرون می‌کشد، دهانه پهن جلویی برای بلعیدن تکه‌های درشت، و کانال‌های هوا در دو طرف که خط کنار دیوار و پای مبلمان را جمع می‌کنند. همان چیزی که کاربر انگلیسی Jock30 با جمله «برس‌های کناری سر پارویی، دور قرنیز و حتی پایه صندلی را تمیز می‌کنند» توصیف کرده است.

اینجا یک تناقض در مستندات خود فیلیپس هست که خریدار ایرانی باید بداند. تیتر تبلیغاتی صفحه محصول و برگه تجاری هر دو «Turbo brush» را جزو چهار ویژگی اصلی FC9174 می‌آورند و یک بند کامل هم برایش نوشته‌اند، ولی سطر «Accessories included» در همان برگه فقط نازل درزگیر و نازل کوچک را فهرست می‌کند و اسمی از برس توربو نیست. در نسخه FC9174/61 که در جنوب شرق آسیا فروخته می‌شود هم همین سطر عینا تکرار شده. در مقابل، کاربر سنگاپوری Wleaw در نقدش نوشته که جعبه‌اش فقط دو پارویی داشته: TriActive و Turbo Brush، و اثری از نازل باریک و نازل گرد کوچک نبوده. یعنی محتویات کارتن بین بازارها فرق می‌کند و تنها راه مطمئن، باز کردن جعبه است.

نکته کاربردی‌تر درباره خود TriActive این است که مکش زیاد می‌تواند آن را به سطح بچسباند. Wleaw می‌نویسد پس از نصب پارویی TriActive، انگار به زمین قفل می‌شد و بلند کردنش برای جابه‌جایی سخت بود، و Kamaska از لهستان با لحن تحسین می‌گوید قدرت دستگاه همراه با تنظیم پیوسته‌اش «لمینت را می‌کند». هیچ‌کدام از این دو راه‌حلی پیشنهاد نکرده‌اند؛ توصیه ما این است که روی سرامیک و لمینت توان را پایین بیاورید. کاربر نروژی KjellB هم گله دیگری دارد که کمتر شنیده می‌شود — نازل‌های کوچک به نظر او بیش از حد کوچک و بی‌فایده‌اند و درست هم سر جایشان نمی‌نشینند.

ادعای فیلیپس درباره این سیستم مشخص و قابل بررسی است: فیلتر خروجی Allergy H13 بیش از ۹۹٫۹ درصد ذرات ریز شامل گرده، موی حیوان خانگی و کنه گردوغبار را نگه می‌دارد، و پانویس همان برگه رسمی می‌گوید سطح فیلتراسیون مطابق استاندارد EN ۶۰۳۱۲-۱:۲۰۱۷ آزمایش شده و معادل HEPA ۱۳ است. کلمه «معادل» عمدی است؛ فیلیپس نمی‌گوید فیلتر گواهی HEPA ۱۳ دارد، می‌گوید در آن آزمون هم‌تراز آن است. کنار همین فیلتر، سطر HEPA Air Seal هم در جدول آمده، ولی فیلیپس فقط نام آن و یک «دارد» را منتشر کرده و در برگه تجاری هیچ توضیحی درباره سازوکارش نداده است؛ پس آن را در حد یک سطر جدول بگیرید، نه یک ادعای شرح‌داده‌شده.

در عمل هم همین را گزارش کرده‌اند: کاربر روس Maru که خودش را آلرژیک معرفی می‌کند، نوشته برای او این دستگاه یک غنیمت بوده. ولی دو گلایه واقعی هم هست. کاربر اوکراینی Мармул می‌گوید فیلتر بیرونی‌اش بعد از سومین نظافت پاره شد و نمایندگی حاضر به تعویضش نشد، و کاربر هلندی AntonPhilips در سال ۲۰۱۳ نوشته بود فیلترها یا پیدا نمی‌شوند یا خیلی گران‌اند. در جهت مخالف، OLSA59 از بریتانیا در سال ۲۰۲۰ درست عکس این را نوشته: «عالی است که از سایت خود سازنده می‌شود هر لوازم جانبی و فیلتری را سفارش داد؛ این خیلی به آدم کمک می‌کند.» برای دستگاهی که مزیت اصلی‌اش فیلتر است، تامین همان فیلتر بخشی از هزینه مالکیت است، نه یک جزئیات جانبی — و همان‌طور که این سه نقد نشان می‌دهند، پاسخش به بازار شما بستگی دارد.

اولین چیزی که باید تصحیح شود یک عدد است. مشخصات FC9174 ظرفیت گردوغبار را ۴ لیتر می‌گوید، ولی این عدد مربوط به محفظه دستگاه است نه خود کیسه. کیسه‌ای که فیلیپس رسما به‌عنوان لوازم جانبی این محصول معرفی می‌کند، یعنی FC8022/04، در برگه مشخصات خودش ظرفیت ۳ لیتر ثبت شده است. پس «کیسه ۴ لیتری» که در برخی فهرست‌های فروش می‌بینید دقیق نیست؛ محفظه ۴ لیتر است و کیسه ۳ لیتر.

خبر خوب این است که s-bag یک استاندارد است، نه یک قطعه انحصاری. کیسه FC8022/04 از جنس سنتتیک چهارلایه، دارای گواهی TUV و ساخت سوئد است و در بسته‌های چهارتایی عرضه می‌شود؛ بسته شانزده‌تایی با کد FC8021/05 هم هست، ولی از نوع s-bag Classic Long Performance است نه Anti-Allergy. فهرست سازگاری رسمی همین کیسه‌ها صراحتا بازه Performer از FC9150 تا FC9179 را پوشش می‌دهد که FC9174 داخل آن است، و ده‌ها سری دیگر فیلیپس را هم شامل می‌شود. یعنی برای تهیه کیسه در ایران دنبال یک قطعه نادر نمی‌گردید.

خبر بدش این است که این کیسه مصرفی است و هزینه‌اش تمام نمی‌شود. کاربر روس bikser در نقدی که بیشترین رای مثبت را میان نقدهای چهارستاره گرفته، نوشته در جعبه‌اش کیسه دائمی نبوده و فقط یک کیسه یک‌بارمصرف داشته، و حساب خودش را هم گفته: به گمان او هزینه کیسه‌ها در دو سال به قیمت خود جاروبرقی می‌رسد. کاربر سنگاپوری CA12345 هم می‌گوید کیسه کوچک است و هزینه تعویضش بالا. این‌ها برآورد شخصی این دو نفر است، نه رقم رسمی، ولی جهت‌گیری هر دو یکی است و باید در تصمیم شما بیاید.

در سمت مقابل، همین کیسه یک مزیت بهداشتی دارد. کاربر سنگاپوری CheongFW می‌نویسد در آب‌وهوای مرطوب، مخزن بدون کیسه به‌راحتی کپک می‌زند و او دقیقا به همین دلیل کیسه‌دار را ترجیح می‌دهد؛ اگر در شمال کشور زندگی می‌کنید این استدلال به شما هم مربوط است. درباره کاست Clean Comfort و نشانگر پر شدن کیسه اما فیلیپس فقط دو سطر «دارد» منتشر کرده و شرحی برای طرز کارشان نداده؛ تنها جمله‌ای که در برگه تجاری درباره کیسه‌ها آمده این است که محفظه ۴ لیتری و کیسه‌های بادوام «تا زمان پر شدن» مکش بهینه می‌دهند و تخلیه‌شان بسته و بدون ریخت‌وپاش است.

از ۲۴۷ نقد ثبت‌شده برای این کد، ۵۳ نقد به کابل یا شعاع عملکرد اشاره کرده‌اند. کابل ۷ متر است و شعاع کل از پریز تا پارویی ۱۰ متر. کاربر لهستانی Kamaska می‌نویسد با همین یک پریز تقریبا کل آپارتمان ۹۰ متری‌اش را جارو می‌کند. برای خانه‌های ایرانی که پریزهایشان کنار دیوار و کم‌شمارند، این یکی از واقعی‌ترین مزیت‌های روزمره این دستگاه است. در مقابل، PG14789 از لهستان سر همین عدد ناراضی است: او به اعتماد توضیحی خریده بود که کابل را ۹ متر معرفی می‌کرد و کابل را ۷ متر یافت — یعنی همان عددی که خود فیلیپس در جدولش نوشته.

بهایش وزن است. کاربر هلندی justin30 با اینکه از مکش راضی است می‌نویسد «فقط کمی سنگین است»، کاربر لهستانی koperta تنها ایراد دستگاه را «اندازه و وزن» می‌داند، و اولین جمله نقد Wleaw این است که سنگینی دستگاه موقع بیرون آوردن از جعبه غافلگیرش کرده.

جدول مشخصات فیلیپس برای FC9174 اصلا سطری برای تنظیم توان مکش ندارد؛ نه در برگه تجاری و نه در هیچ‌کدام از هشت نسخه محلی که بررسی شد. این سکوت به معنای نداشتن نیست: جدول XB2022 و XB2023 در برابر همین سطر صریحا «ندارد» می‌نویسد، پس این سطر در دسته‌بندی خود فیلیپس وجود دارد و برای FC9174 پر نشده است. چیزی که می‌دانیم از نقدها می‌آید: کاربر روس tvikos در سال ۲۰۱۱ می‌نویسد تنظیم‌کننده توان مکش باید روی دسته جارو باشد «یا دست‌کم همان که روی بدنه است تکرار شود»، کاربر هلندی Meller در همان سال می‌گوید روی دسته شلنگ هیچ کشویی برای تنظیم مکش نیست، و remko آن را «تنظیم الکترونیکی» می‌خواند. نتیجه عملی‌اش همان است که tvikos خواسته: برای عوض کردن درجه، وسط کار باید تا بدنه دستگاه خم شوید — و همان‌طور که در بخش پارویی گفتیم، روی سرامیک و پارکت واقعا لازم می‌شود.

لوله تلسکوپی فلزی دوتکه با روکش رنگ است و با دکمه قفل می‌شود. OLSA59 درباره‌اش می‌نویسد «فلزی است، شکستنش آسان نیست»، هرچند در همان جمله اضافه می‌کند که تا حدی سنگین است. کاربر لهستانی PG14789 آن را «نسبتا سنگین» می‌خواند، jacyk هم می‌گوید «شاید لوله‌ها کمی سنگین باشند»، و bytek83 می‌نویسد گاهی تنظیم طول لوله گیر می‌کند و زیر فشار جمع می‌شود. چرخ‌ها لاستیکی‌اند که برای پارکت و سرامیک خبر خوبی است، هرچند CA12345 صدای غلتک سر پارویی را هم آزاردهنده دانسته.

چند ریزکاری آزاردهنده دیگر هم در نقدها تکرار شده که در هیچ جدول مشخصاتی نمی‌آیند. bikser می‌گوید دستگاه درپوشی برای دهانه ورودی شلنگ ندارد، پس یا باید شلنگ همیشه وصل بماند و فضای بیشتری در انبار بگیرد، یا هنگام ایستاده گذاشتن، گردوغبار از دهانه بریزد. کاربر هلندی Rothman می‌نویسد لوله بعد از مدتی دیگر در جای پارک روی بدنه محکم نمی‌ایستد و جمع کردن دستگاه را شلخته می‌کند. و CA12345 معتقد است کلید روشن و خاموش سفت است و گاهی چند بار باید فشارش داد.

آنچه در این دستگاه می‌شکند، معمولا موتور نیست؛ قطعات پلاستیکی است. دستگیره حمل در سه گزارش جداگانه شکسته: یک کاربر اوکراینی در سال ۲۰۲۰ نوشته «دستگیره ترک خورد و افتاد، حالا جایی برای گرفتن و بلند کردنش نیست»، کاربر روس ПавелПавлович که دستگاهش را در ۲۰۱۵ خریده بعد از سه سال هم شکستن دستگیره و هم شکستن پارویی جهانی را گزارش می‌کند، و Iceman99 از اوکراین که بیش از شش سال از دستگاه کار کشیده می‌نویسد تنها چیزی که شکست همان دستگیره حمل بود، ولی دستگاه دستگیره دومی هم دارد و کارش نخوابید — همان سطر «دستگیره حمل: بالا و جلوی بدنه» که در جدول مشخصات می‌بینید. کلید تنظیم توان هم سه گزارش خرابی دارد: lamspo پس از سه سال روی کمترین توان گیر کرده، Daandriaan ماژول تنظیم را «شکننده» می‌خواند که زود از کار افتاد، و remko پس از یک سال استفاده سنگین می‌گوید تنظیم الکترونیکی مرتب می‌پرد. Birddog هم می‌نویسد دکمه اتصال شلنگ ظرف چند هفته افتاده و او با یک چاپستیک یک‌بارمصرف مشکل را موقتا حل کرده.

خرابی موتور در همین مجموعه ۲۴۷ نقد، چهار بار گزارش شده — یعنی حدود ۱٫۶ درصد — و بازه زمانی‌اش بسیار پراکنده است: Lisette88 پس از یک سال، Cynk23 پس از چهار سال کار مداوم روی بیشترین دور، Daandriaan بدون ذکر سال، و jojoelectrique پس از دوازده سال که آن را با لحن رضایت نوشته است. در سمت مثبت، OLSA59 از بریتانیا می‌گوید دستگاهش را دسامبر ۲۰۱۰ خریده و نه سال کار کرده و در این مدت فقط یک پارویی عوض کرده، و Ergunello از لهستان می‌نویسد نزدیک ده سال از آن استفاده کرده است. برای محصولی با این سن، این پراکندگی صادقانه‌ترین تصویری است که می‌شود داد.

یک گزارش تک هم هست که ارزش دانستن دارد چون به لوله فلزی مربوط می‌شود: کاربر روس Div1980 می‌نویسد دستگاه حین کار بار الکتریسیته ساکن جمع می‌کند و با وجود رطوبت ۴۵ تا ۵۰ درصد اتاق، نزدیک بردن دست به لوله فلزی ترسناک بوده. این را فقط یک نفر گزارش کرده و نباید آن را قاعده دانست، ولی در هوای خشک زمستان ایران، لوله فلزی و فرش پرزدار ترکیبی است که این پدیده را محتمل‌تر می‌کند.

صفحه رسمی این محصول امتیاز ۴٫۷ از ۴۳۸ نقد را نشان می‌دهد و همین عدد در فهرست‌های فروش بازنشر می‌شود. وقتی همان ۴۳۸ نقد را یکی‌یکی باز کنید، معلوم می‌شود فقط ۲۴۷ تای آن‌ها — یعنی ۵۶ درصد — واقعا به FC9174/01 نسبت داده شده‌اند؛ بقیه متعلق به FC9170/01 با ۱۳۹ نقد، FC9176/01 با ۱۵ نقد، FC9176/02 با ۱۳ نقد، FC9174/02 با ۱۲ نقد و FC9170/02 با ۱۲ نقد هستند. امتیاز خود FC9174/01 اگر جدا حساب شود ۴٫۵۷ می‌شود، نه ۴٫۶۸؛ توزیعش ۱۶۸ نقد پنج‌ستاره، ۶۳ نقد چهارستاره، ۸ نقد سه‌ستاره و در مجموع ۸ نقد یک و دوستاره است، یعنی حدود ۹۴ درصد چهار ستاره یا بالاتر. فاصله ۴٫۵۷ تا ۴٫۷ نتیجه را عوض نمی‌کند، ولی عدد درست همان اولی است.

در همین فروشگاه دو جاروبرقی فیلیپس دیگر هم هست و هر دو از یک خانواده‌اند: XB2022 و XB2023، مخزن‌دار با فناوری PowerCyclone 4. اول تفاوت خود آن دو را روشن کنیم تا وقتتان تلف نشود: طبق مشخصات رسمی فیلیپس این دو در همه اعداد یکسان‌اند و فقط در رنگ و در طول کابل فرق دارند — XB2022 آبی سرمه‌ای با کابل ۵٫۸ متر و XB2023 سفید قطبی با کابل ۶ متر. شعاع عملکرد هر دو ۸٫۸ متر است.

حالا مقایسه اصلی. قدرت مکش FC9174 برابر ۵۰۰ وات است در برابر ۳۶۰ وات این دو، یعنی حدود ۳۹ درصد بیشتر. ظرفیت گردوغبار ۴ لیتر در برابر ۱٫۳ لیتر، یعنی بیش از سه برابر. صدا ۷۸ در برابر ۸۲ دسی‌بل، با این قید که این دو عدد از دو سطر متفاوت جدول می‌آیند — برای FC9174 سطر «Noise level (Lc IEC)» و برای آن دو سطر «سطح صدا (استاندارد)» — پس فاصله چهار دسی‌بلی را نمی‌شود یک اندازه‌گیری هم‌روش دانست. شعاع ۱۰ متر در برابر ۸٫۸ متر. فیلتر خروجی Allergy H13 به‌همراه HEPA Air Seal در برابر فیلتر SuperClean Air که فیلیپس هیچ رده H برایش اعلام نکرده. چرخ لاستیکی در برابر چرخ پلاستیکی. و مهم‌تر از همه برای استفاده روزمره، جدول مشخصات XB2022 و XB2023 در برابر سطر «تنظیم‌کننده توان» صریحا می‌نویسد ندارد؛ آن‌ها فقط روشن و خاموش دارند.

در جهت مخالف هم دو عدد قاطع وجود دارد. XB2022 و XB2023 چهار و چهار دهم کیلوگرم‌اند در برابر ۶٫۳ کیلوگرم FC9174، یعنی FC9174 حدود ۴۳ درصد سنگین‌تر است؛ و آن‌ها هزینه مصرفی ندارند، چون مخزن را خالی می‌کنید و تمام. برای آپارتمانی که بیشتر کفش سرامیک و لمینت است، یک نفر یا دو نفر در آن زندگی می‌کنند و حیوان خانگی ندارند، این دو تفاوت از همه اعداد بالا مهم‌ترند.

و بعد قیمت، که تعیین‌کننده است. در همین فروشگاه FC9174 نزدیک به ۲٫۸ برابر XB2023 و حدود ۲٫۹ برابر XB2022 قیمت دارد؛ به بیان دیگر XB2023 حدود ۶۴ درصد ارزان‌تر است. با این فاصله، FC9174 فقط برای یک دسته مشخص توجیه دارد: خانه‌ای پر از فرش پرزبلند، یا سگ و گربه‌ای که مو می‌ریزد، یا کسی در خانه که آلرژی تنفسی دارد و فیلتر H13 برایش واقعا معنا دارد. اگر هیچ‌کدام از این سه شرط را ندارید، XB2023 انتخاب عاقلانه‌تری است.

جمع‌بندی این فهرست ساده است: FC9174 در کاری که برایش ساخته شده — کندن گردوغبار از عمق فرش و نگه داشتنش پشت یک فیلتر H13 — هنوز قوی است، و در هر چیزی که به سبکی، جمع‌وجور بودن و هزینه مالکیت مربوط می‌شود، پشت نسل جدید مانده است.

باید صریح بود: قیمت FC9174 در این فروشگاه از هر جاروبرقی دیگری در همین دسته بالاتر است، حتی از جاروهای رباتیک فهرست‌شده. تفاوتش با مدل‌های مخزن‌دار فیلیپس واقعی است، ولی به تنهایی نزدیک سه برابر شدن قیمت را توجیه نمی‌کند.

نکته‌ای هم درباره نگهداری بلندمدت هست. کیسه بخش آسان ماجراست، چون s-bag یک استاندارد مشترک است و فیلیپس رسما بازه FC9150 تا FC9179 را در فهرست سازگاری همان کیسه‌ها آورده؛ اگر یک روز کیسه اصلی نبود، کیسه هر مدل دیگری از این بازه هم می‌خورد. بخش سخت‌تر، فیلتر خروجی Allergy H13 است — همان قطعه‌ای که کل ادعای ضدآلرژی دستگاه روی آن بنا شده، و همان قطعه‌ای که دو نقد درباره تامین یا قیمتش گله ثبت کرده‌اند و یک نقد دیگر درست عکسش را گفته. پیش از خرید بپرسید تامین این فیلتر از کجاست.

پس چه کسی نباید FC9174 بخرد؟ کسی که خانه‌اش کوچک است و بیشتر کفش سخت، کسی که باید جارو را هر بار از پله بالا و پایین ببرد، و کسی که حاضر نیست هزینه دوره‌ای کیسه را بپذیرد. و یک توصیه مشخص برای کسی که می‌خرد: پیش از تحویل گرفتن، کارتن را باز کنید و ببینید برس توربو و نازل‌های کوچک واقعا داخلش هستند یا نه. در این یک مورد، تیتر تبلیغاتی خود فیلیپس با جدول مشخصات خود فیلیپس نمی‌خواند، و تنها مرجع قابل اتکا همان جعبه‌ای است که به دست شما می‌رسد.