غذاساز فیلیپس مدل HR7778

پنل کنترل HR7778 دو بخش دارد که برگه فنی فیلیپس آن را «ولوم گردان به‌علاوه سه دکمه برنامه از پیش تعریف‌شده» توصیف می‌کند. ولوم دوازده سرعت به‌همراه حالت پالس می‌دهد و سه دکمه کنار آن، سه برنامه آماده را اجرا می‌کنند. تعریف خود فیلیپس از فناوری PowerChop هم دقیقا همین است: ترکیبی از شکل تیغه، زاویه برش و طراحی داخل کاسه که نتیجه خرد کردن را برای مواد نرم و سخت بهتر می‌کند. یعنی PowerChop یک قطعه جداگانه نیست، توصیف هندسه تیغه و کاسه است.

روش کار با دکمه‌های خودکار در دفترچه صریح آمده: ابتدا ولوم را روی ON بگذارید و سپس دکمه مورد نظر را فشار دهید. سه برنامه عبارت‌اند از خمیر، هم زدن و خرد کردن یخ. برای توقف، همان دکمه را دوباره می‌زنید.

دو محدودیت اینجا هست که در فهرست ویژگی‌ها دیده نمی‌شود ولی دفترچه آن را توضیح داده است. دکمه خمیرزنی یک تایمر توقف خودکار دارد تا از استفاده بیش از حد جلوگیری کند، و علاوه بر آن پس از هر چرخه یک دوره خنک‌شدن خودکار دارد؛ در این فاصله دکمه چشمک می‌زند و برنامه اصلا فعال نمی‌شود. برای دکمه هم زدن، دفترچه فقط از تایمر توقف خودکار نام می‌برد و به دوره خنک‌شدن اشاره‌ای نکرده است. اگر بلافاصله پس از یک وعده خمیر سراغ وعده دوم بروید، دستگاه خراب نشده؛ دارد صبر می‌کند.

درباره دور موتور دو منبع رسمی فیلیپس با هم نمی‌خوانند. برگه بریتانیایی یک عدد کلی ۲۳٬۰۰۰ دور در دقیقه می‌دهد، در حالی که برگه عربستان تفکیک کرده است: کاسه تا ۱۷۰۰ دور و کف آن تا ۵۷۵ دور، و ردیفی که پارچ مخلوط‌کن و آسیاب را با هم می‌شمارد تا ۲۰٬۰۰۰ دور و کف آن تا ۶۵۰۰ دور. هر چهار عدد را خود برگه با قید «Up to» نوشته است، حتی کف‌ها را، و آن ردیف دوم فقط به پارچ مربوط نیست.

بین ظرفیت اسمی و ظرفیت کاری این دستگاه فاصله معناداری هست و بهتر است خریدار از اول بداند. کاسه ۳٫۴ لیتر است ولی ظرفیت کاری‌اش را فیلیپس ۲ لیتر اعلام می‌کند؛ برگه عربستان یک عدد سوم هم دارد و حداکثر ظرفیت کاری خشک یا مایع را ۲٫۴ لیتر می‌نویسد، در حالی که برگه استرالیایی HR7778/03 دقیقا همان ردیف را ۲ لیتر ثبت کرده است. برای آرد، همان برگه سقف ۱۰۰۰ گرم را ثبت کرده است. متن ویژگی‌های فیلیپس در کنارش می‌گوید کاسه از پس ۷ پرس سوپ، ۷ سفیده تخم‌مرغ یا ۱٫۷ کیلوگرم خمیر برمی‌آید. این دو عدد با هم تناقض ندارند چون یکی وزن آرد را می‌سنجد و دیگری وزن خمیر آماده را، ولی اگر جای آن‌ها را عوض کنید نتیجه سرریز می‌شود.

پارچ مخلوط‌کن ۲٫۲ لیتر است با ظرفیت کاری ۱٫۵ لیتر، و فیلیپس آن را معادل پنج لیوان اسموتی در یک نوبت حساب می‌کند. یک قید مهم دیگر در دفترچه هست: برای مایعاتی که کف می‌کنند، مثل شیر، بیشتر از ۱ لیتر داخل پارچ نریزید. این سقف یک لیتری جدا از سقف ۱٫۵ لیتری است و فقط به مایعات کف‌کننده مربوط می‌شود.

در جهت مخالف هم یک محدودیت واقعی وجود دارد. از ده نقدی که فهرست نقاط قوت و ضعفشان روی صفحه کول‌بلو باز می‌شود، سه نفر جداگانه نوشته‌اند که کار کردن با مقدار کم روی این دستگاه جواب نمی‌دهد و کاسه کوچکی هم برایش عرضه نشده است.

جواب فیلیپس به همین مشکل یک خردکن کوچک است که داخل جعبه نیست. دفترچه آن را «اختیاری» علامت زده و توضیح داده که پارچ و تیغه خردکن کوچک را باید با کدهای سرویس ۹۹۶۵ ۱۰۰ ۵۶۷۳۷ و ۹۹۶۵ ۱۰۰ ۵۶۸۸۲ از نمایندگی سفارش داد. در همین حال، برگه فنی صریحا می‌گوید این دستگاه توانایی مخلوط کردن مواد داغ را ندارد و دفترچه هم می‌خواهد مواد را تا زیر ۸۰ درجه سانتی‌گراد خنک کنید. سوپ داغ را مستقیم از روی اجاق داخل پارچ نریزید.

اینجاست که HR7778 از هم‌خانواده‌های خودش جدا می‌شود. دفترچه رسمی که هر سه مدل HR7776 و HR7777 و HR7778 را پوشش می‌دهد، پنج دیسک را فهرست کرده و سه‌تای آن‌ها را با قید «فقط HR7778» علامت زده است: دیسک جولین برای نوارهای باریک، دیسک گرانوله برای خرد کردن ریز سیب‌زمینی یا پنیر، و دیسک سیب‌زمینی سرخ‌کردنی برای نوارهای ضخیم. دو دیسک دیگر روی هر سه مدل هست: دیسک رنده دو رو با یک سمت ریز و یک سمت درشت، و دیسک اسلایس قابل تنظیم که برگه فنی عربستان بازه ضخامتش را ۱ تا ۷ میلی‌متر اعلام کرده است.

فیلیپس قطر این دیسک‌ها را ۱۸ سانتی‌متر می‌دهد و آن‌ها را XXL می‌نامد، بدون آنکه قطر را برای هر دیسک جداگانه تفکیک کند. دو هشدار دفترچه درباره همین دیسک‌ها را جدی بگیرید: هرگز مواد سخت مانند تکه یخ را با دیسک کار نکنید، و هنگام هل دادن مواد داخل لوله تغذیه به پوشر فشار زیاد نیاورید.

همین دیسک‌ها یک محدودیت عملی دارند که در نقدهای هلندی بارز است. از ده نقد کول‌بلو که فهرست عیب‌هایشان قابل خواندن است، سه نفر نوشته‌اند دیسک همیشه یک تکه از ماده غذایی را نبریده رها می‌کند و دو نفر دیگر مستقیم از کیفیت رنده گله کرده‌اند.

آبمیوه‌گیری این مدل هم اختصاصی است. دفترچه بخش Maxi Juicer را با قید «فقط HR7778» باز کرده و می‌گوید با آن می‌توانید تا ۱٫۵ کیلوگرم میوه و سبزی مثل هویج، سیب، هندوانه، گلابی، انگور و آناناس را آبگیری کنید؛ جدول تنظیمات راهنمای سریع هم برای همین ردیف ۲ دقیقه و سرعت ۱۲ را ثبت کرده است. آب‌مرکبات‌گیر جداگانه هم داخل جعبه هست. کاربری با نام Sarah در سایت استرالیایی productreview.com.au نوشته است: «Maxi juicer is brilliant for carrots oranges celery and watermelon.»

دو قید ایمنی برای همین آبمیوه‌گیری در دفترچه آمده که در فهرست ویژگی‌ها نیست: پیش از هر بار استفاده صافی را وارسی کنید و اگر ترک یا شبکه شل دیدید دیگر از آن استفاده نکنید، و پیش از برداشتن درب صبر کنید تا صافی کاملا از چرخش بایستد. در نقدهای کول‌بلو هم یک نفر آبمیوه‌گیری را پرسروصدا و یک نفر شست‌وشوی آن را دشوارتر از بقیه قطعات توصیف کرده است.

قلاب خمیرزنی این مدل فلزی است و فیلیپس آن را نقطه تمایز نسل جدید می‌داند. دفترچه یک توصیه عملی و بسیار مشخص برای نان‌پزهای خانگی دارد: اگر از آرد با گلوتن بالا استفاده می‌کنید، به ازای هر ۱۰۰ گرم آرد ۶۰ گرم آب بریزید و خمیر را با سرعت ۹ تا ۱۲ و حداکثر یک دقیقه و نیم ورز دهید. عدد «حداکثر» را نادیده نگیرید؛ همان دکمه خمیر است که پس از هر چرخه وارد دوره خنک‌شدن اجباری می‌شود.

درباره هم‌زن بادکنکی دوتایی، دفترچه یک ممنوعیت صریح دارد که خیلی‌ها از آن بی‌خبرند: از هم‌زن بادکنکی برای مخلوط کردن خمیر کیک حاوی کره یا مارگارین استفاده نکنید و برای این کار سراغ تیغه اصلی بروید. اینکه این هشدار الکی نیست را می‌شود در نقدهای کاربران دید؛ کاربری با نام Happy Customer در productreview.com.au گزارش کرده که هنگام تلاش برای کرم کردن کره و شکر، پره‌های هم‌زن خم شده‌اند.

خود تیغه اصلی هم قلمرو ممنوعه دارد. دفترچه می‌گوید تیغه را برای مواد سخت مانند دانه قهوه، ریشه زردچوبه، جوز هندی و تکه یخ به کار نبرید چون کند می‌شود، و هنگام خرد کردن پنیر سفت یا شکلات دستگاه را زیاد روشن نگذارید چون مواد داغ می‌شوند و کلوخه می‌بندند. یخ کار پارچ مخلوط‌کن است، نه کاسه.

درباره صدا دو سند رسمی فیلیپس با هم نمی‌خوانند. برگه فنی آنلاین در چهار سایت بریتانیا، آلمان، ترکیه و امارات عدد Lc = ۸۸ dB(A) را ثبت کرده و برگه استرالیایی HR7778/03 اصلا ردیفی برای صدا ندارد، اما دفترچه چاپی همین دستگاه در بخش احتیاط‌ها می‌نویسد Lc = ۸۶ dB [A]. هر دو عدد بالاتر از ۸۵ دسی‌بلی است که فیلیپس برای گوشتکوب برقی HR2684 اعلام کرده، پس انتظار نداشته باشید موقع کار با آن مکالمه کنید. تجربه کاربران اما یکدست نیست: کاربری با نام nomin86mn در سایت استرالیایی تیتر نقدش را «Bit noisy» گذاشته و در متن نوشته «Comparing to other food processors, bit noisy»؛ همان نقد از سوزاندن تصادفی کاسه و کمکی نکردن پشتیبانی هم می‌گوید. کاربری با نام Timeless Traveler همان دستگاه را کم‌صداتر از غذاساز قبلی خودش توصیف کرده است.

از نظر جا، این دستگاه کوچک نیست. برگه بریتانیایی ابعاد را ۲۶٫۶ در ۲۵٫۵ در ۴۲ سانتی‌متر و وزن را ۳٫۸۶۵ کیلوگرم می‌دهد، و برگه عربستان با احتساب کاسه عدد ۲۸۹ در ۲۵۴ در ۴۳۶ میلی‌متر را ثبت کرده است. تنها ایرادی که کارشناس کول‌بلو در فهرست رسمی خودش برای این محصول نوشته هم همین است: فضای زیادی از کانتر را می‌گیرد. بدتر اینکه طول سیم را برگه بریتانیا و برگه استرالیا ۱ متر ثبت کرده‌اند؛ برگه عربستان همین قلم را دو بار و با دو عدد می‌آورد، ۱٫۲ متر زیر مشخصات فنی و ۱ متر زیر مشخصات عمومی. حتی با عدد بزرگ‌ترش هم این سیم از سیم ۱٫۲ متری گوشتکوب HR2684 و هم‌زن HR3740/11 جلو نمی‌زند. در عوض HR7778 تنها مدلی از این خانواده است که سینی نگهداری لوازم جانبی دارد؛ دفترچه صریحا می‌گوید قطعات کوچک HR7776 و HR7777 باید داخل کاسه نگهداری شوند، ولی خمیرزن، تیغه، هم‌زن، کفگیر و دیسک‌های HR7778 جای خودشان را در سینی دارند.

دو استخر نقد برای این دستگاه وجود دارد و نتیجه‌شان به‌شدت با هم فرق می‌کند. صفحه هلندی کول‌بلو میانگین ۸٫۸ از ۱۰ را از ۲۱۸ نقد نشان می‌دهد. صفحه استرالیایی productreview.com.au برای نسخه HR7778/03 میانگین ۲٫۸ از ۵ را از ۴۹ نقد ثبت کرده است. یعنی همان دستگاه در یک بازار نمره‌ای نزدیک به نه گرفته و در بازار دیگر نمره‌ای زیر متوسط.

وقتی آن ۴۹ نقد استرالیایی را می‌شمارید، الگو مشخص است. دست‌کم ۱۳ نفر از مردن موتور یا بوی سوختگی نوشته‌اند، دست‌کم ۷ نفر از نشت پارچ مخلوط‌کن یا افتادن تیغه از کف آن، و دست‌کم ۷ نفر از ترک خوردن کاسه یا شل شدن دسته آن. در برابر این‌ها ۱۹ نقد چهار و پنج ستاره است، یعنی همان ۳۹ درصدی که خود productreview بالای صفحه منتشر می‌کند، ولی این ۱۹ نقد عمدتا در سال‌های نخست عرضه نوشته شده و نقدهای منفی سال‌های بعد را پر کرده‌اند.

نمونه‌ها با نام نویسنده: کاربری با نام The Home Baker نوشته «The plastic material in general is too weak for the strength of the motor.» کاربری با نام Timtam گزارش کرده «Good product until the middle of the ۳٫۴ litre bowl came loose and now the bowl doesnt work.» و کاربری با نام Franny نوشته «I use my processor only approx once a week, and have had the issue of a burning smell coming from the unit.»

طرف دیگر ماجرا هم واقعی است و باید نقل شود. کاربری با نام Peta پس از نزدیک یک سال استفاده نوشته «I have used it to make soups, pastry, cakes and and desserts and have been really pleased with the results so far.» کاربری با نام Lee هم نوشته «There is just so much to like about this machine.» ولی همان نقد ادامه می‌دهد «Oh, wait, there is one thing that I’m not happy about – the instruction pamphlet.» و Lee خودش یکی از همان شش نفری است که در بخش بعد از دفترچه گله کرده‌اند.

جنس قطعات این تصویر را کامل می‌کند. برگه فنی عربستان کاسه و درب را SAN، پوشر و ولوم را ABS و تیغه‌ها و دیسک‌ها را فولاد ضدزنگ اعلام کرده است؛ یعنی همان ظرفی که زیر بار موتور ۱۳۰۰ واتی می‌چرخد از پلاستیک است. درباره یک قطعه هم دو سند رسمی با هم نمی‌خوانند: برگه عربستان و برگه استرالیایی HR7778/03 هر دو ردیف «نگه‌دارنده تیغه و هم‌زن بادکنکی» را POM ثبت کرده‌اند، ولی متن ویژگی‌های سایت بریتانیا همان قطعه را «Double metal balloon beater» می‌نامد. این تناقض حل‌نشده می‌ماند، چون گزارش Happy Customer درباره خم شدن پره‌ها زیر POM معنای دیگری دارد تا زیر فلز. در سمت ایمنی، همان برگه تشخیص درب و کاسه و یک ترمز مکانیکی ۱٫۵ ثانیه‌ای را ثبت کرده و برگه بریتانیایی توقف خودکار تیغه را تایید می‌کند، اما خاموش‌شدن خودکار و قفل کودک را «ندارد» علامت زده است. دفترچه هم دو دستور دارد که کنار هم معنا پیدا می‌کنند: هرگز دستگاه را به تایمر برقی وصل نکنید، و هرگز آن را بدون نظارت روشن نگذارید.

این ایراد را می‌شود با خود سند اثبات کرد. دفترچه‌ای که فیلیپس برای HR7778 منتشر می‌کند یک برگ دو صفحه‌ای است که هر سه مدل HR7776 و HR7777 و HR7778 را هم‌زمان و به چند زبان پوشش می‌دهد. تنها یک روال کلی مونتاژ در آن با کلمه آمده است، هفت گام شماره‌دار از چرخاندن کاسه روی موتور تا قفل شدن درب و گذاشتن پوشر داخل لوله تغذیه؛ ولی مونتاژ هر لوازم جانبی فقط با ارجاع به شکل توضیح داده شده و متن مدام به «شکل ۲ تا ۱۰» ارجاع می‌دهد و خود آن شکل‌ها در سند دیگری یعنی راهنمای سریع هستند که تقریبا هیچ متنی ندارد و فقط تصویر و شماره است. جدول تنظیمات هم که همه زمان‌ها، مقدارها و سرعت‌ها را می‌دهد، ستون مواد اولیه‌اش آیکون تصویری است، نه اسم.

شش نفر از ۴۹ منتقد استرالیایی دقیقا از همین شکایت کرده‌اند. SJ Colley دفترچه را «unusable unless you have a magnifying glass» خوانده، Geo از «diagrams too small to easily decipher» گله کرده، jonty نوشته «there is no instruction/recipe manual and the sheet of paper with it is hard to read and diagrams are too complex and small to be of much use»، Lee برگه همراه را «one large sheet of paper with images that are difficult to read» توصیف کرده، ccoll هشدار داده «Beware that the instruction manual is very brief» و Slee نوشته «no instructions so I took a guess». اینجا یک تفکیک مهم لازم است: برگه فنی فیلیپس ردیف «کتاب دستورپخت» را «ندارد» علامت زده، ولی همان برگه در فهرست اقلام همراه، دفترچه راهنما و راهنمای سریع و کارت گارانتی را ثبت کرده است. یعنی دفترچه در جعبه هست؛ چیزی که نیست، کتاب دستور آشپزی است.

سه دستگاهی که روی همین فروشگاه به کار این غذاساز نزدیک‌ترند هر سه ارزان‌تر از HR7778 قیمت خورده‌اند. نزدیک‌ترین رقیب واقعی، مخلوط‌کن HR3033 از سری ۵۰۰۰ است. اعداد را کنار هم بگذارید: HR3033 موتور ۱۲۰۰ واتی با فناوری ProBlend Plus دارد در برابر ۱۳۰۰ وات HR7778، پارچش ۲ لیتر با ظرفیت کاری ۱٫۵ لیتر است در برابر ۲٫۲ لیتر با همان ظرفیت کاری ۱٫۵ لیتر، و فقط ۳ سرعت به‌علاوه پالس دارد در برابر ۱۲ سرعت به‌علاوه پالس. تا اینجا HR7778 جلوتر است، ولی یک تفاوت جنس همه‌چیز را عوض می‌کند: پارچ HR3033 شیشه‌ای است و پارچ HR7778 پلاستیک SAN. اگر بیشتر کارتان اسموتی و آب‌میوه غلیظ است، آن پارچ شیشه‌ای به‌همراه فشاردهنده‌ای که فیلیپس داخل جعبه HR3033 می‌گذارد، انتخاب بهتری است.

تفاوت دوم از این هم تعیین‌کننده‌تر است و خریدار ایرانی معمولا آن را دیر می‌فهمد. جعبه HR3033 خردکن و آسیاب دارد؛ جعبه HR7778 ندارد. بدتر اینکه دفترچه خود فیلیپس استفاده از تیغه اصلی HR7778 را برای دانه قهوه و ادویه سخت ممنوع کرده و تنها راه‌حل رسمی، سفارش جداگانه خردکن کوچک با کد سرویس از نمایندگی است. اگر «غذاساز با آسیاب» می‌خواهید، HR7778 با همه دیسک‌هایش این خواسته را برآورده نمی‌کند.

گزینه سوم، گوشتکوب برقی HR2684 است که ماهیت متفاوتی دارد. موتور آن هم ۱۲۰۰ وات است با ۱۵٬۰۰۰ دور در دقیقه، صدایش ۸۵ دسی‌بل یعنی کمی کمتر از HR7778، وزنش فقط ۱٬۰۰۲ گرم است و پیمانه، هم‌زن و خردکن XL همراه دارد. در عوض فیلیپس برای آن «قطعات ماشین ظرف‌شویی‌رو» را «ندارد» علامت زده، تیغه‌اش جدا نمی‌شود و ظرفیت کارش را ۲ پرس اعلام کرده در برابر ۸ پرس HR7778. برای یک یا دو نفر که هر بار مقدار کم درست می‌کنند و حوصله شستن سیزده قطعه‌ای را ندارند که کول‌بلو برای جعبه HR7778 شمرده است، HR2684 انتخاب عاقلانه‌تری است، و همان سه شکایت درباره کار نکردن با مقدار کم که در نقدهای کول‌بلو آمده دقیقا به همین نتیجه می‌رسد.

هم‌زن HR3740/11 از سری Viva جزو رقبا نیست، اما مرز خرید را روشن می‌کند. موتور ۴۰۰ وات، پنج سرعت به‌همراه توربو، و دقیقا همان دو لوازم جانبی کلیدی HR7778 یعنی هم‌زن بادکنکی دوتایی و قلاب خمیرزنی. قیمتی که برای HR7778 روی این فروشگاه خورده کمی کمتر از شش برابر قیمت HR3740/11 است. اگر تنها کاری که واقعا انجام می‌دهید خامه زدن و ورز دادن خمیر است، آن اختلاف قیمت را بابت پنج دیسک و یک آبمیوه‌گیری می‌پردازید که شاید هرگز از سینی بیرون نیایند.

هیچ‌کدام از این چهار عیب با عادت کردن حل نمی‌شود: سیم را نمی‌شود بلندتر کرد، آسیاب داخل جعبه نیست، جنس کاسه همان SAN می‌ماند و پرونده نشت پارچ و ترک کاسه هم در نقدهای استرالیایی باز است.

کسی که دنبال قیمت غذاساز فیلیپس HR7778 می‌گردد معمولا یک سوال پشت آن دارد: آیا این دستگاه جای چند وسیله را می‌گیرد. جواب صادقانه بله است، اما نه جای همه‌شان. جای رنده دستی، اسلایسر، آبمیوه‌گیری و هم‌زن را می‌گیرد؛ جای آسیاب را نمی‌گیرد و برای مقدارهای کم هم گزینه خوبی نیست.

درباره گارانتی، برگه فنی خود فیلیپس برای HR7778/00 در ردیف گارانتی فقط عدد ۲ را ثبت کرده، بدون واحد و بدون قید «جهانی»؛ دفترچه هم تنها برای پیدا کردن شماره تماس به بروشور گارانتی جهانی ارجاع می‌دهد و مدتی نمی‌گوید. کشور تولید را همان برگه چین اعلام می‌کند. آنچه روی این صفحه فروخته می‌شود با ۱۸ ماه گارانتی کاروانی عرضه می‌شود؛ این دو عدد دو چیز متفاوت را می‌سنجند و نباید با هم اشتباه شوند. از نظر برق هم برگه عربستان بازه ۲۲۰ تا ۲۴۰ ولت و ۵۰ تا ۶۰ هرتز را می‌دهد که با شبکه ایران می‌خواند، در حالی که برگه بریتانیایی همان دستگاه را ۲۳۰ ولت و ۵۰ هرتز نوشته است.

معایب HR7778 برای چه کسی تعیین‌کننده است؟ برای آشپزخانه‌های کوچک، چون ۴۲ سانتی‌متر ارتفاع و سیمی که در بلندترین عدد ثبت‌شده هم ۱٫۲ متر است با هم یعنی این دستگاه باید جای ثابت و نزدیک به پریز داشته باشد. برای کسی که بیشتر اسموتی می‌زند، چون HR3033 با پارچ شیشه‌ای همان کار را بهتر می‌کند. و برای کسی که مقدار کم درست می‌کند، چون کاسه دو لیتری ظرفیت کاری، ته‌مانده را زیر تیغه رها می‌کند.

اگر پس از خواندن همه این‌ها هنوز مردد هستید، یک آزمون ساده هست. به هفته گذشته‌تان فکر کنید و بشمارید چند بار سبزی یا سیب‌زمینی را با رنده دستی رنده کرده‌اید. اگر جواب صفر بود، پنج دیسک HR7778 هم در همان سینی نگهداری‌اش خاک می‌خورند و شما بابتشان پول داده‌اید. اگر جواب سه بار یا بیشتر بود، این دستگاه دقیقا برای شما ساخته شده است.