تخم مرغ پز فیلیپس مدل HD9137/91

ترتیب کار ساده است: آب را با پیمانه اندازه می‌گیرید، روی صفحه حرارتی می‌ریزید، سینی تخم‌مرغ را جا می‌اندازید و درپوش را می‌بندید. عددها اما یک نکته غیرشهودی دارند. برای تخم‌مرغ با پوست و پخت کامل، دفترچه رسمی برای یک عدد ۱۱۷ میلی‌لیتر، برای سه عدد ۱۱۰ و برای شش عدد ۹۶ میلی‌لیتر آب می‌خواهد. یعنی هرچه تعداد تخم‌مرغ بیشتر شود، آب کمتری لازم است و همین یک قاعده کافی است که نتوانید عددها را از حفظ تعمیم بدهید.

جدول کامل سه ستون دارد. برای پخت متوسط، ترتیب ۶۵، ۵۴ و ۴۵ میلی‌لیتر است و برای پخت نرم ۵۳، ۴۵ و ۳۹ میلی‌لیتر. کل بازه کاری دستگاه بین ۳۹ تا ۱۱۷ میلی‌لیتر جا می‌شود. جالب‌ترین بخش این جدول فاصله‌هاست: برای یک تخم‌مرغ، فاصله میان کاملا پخته و متوسط ۵۲ میلی‌لیتر است، ولی فاصله میان متوسط و نرم فقط ۱۲ میلی‌لیتر؛ و برای شش تخم‌مرغ همین فاصله دوم به ۶ میلی‌لیتر آب می‌رسد. مرز میان زرده نیم‌بند و زرده روان روی این دستگاه واقعا باریک است.

دفترچه خودش هم این حساسیت را پنهان نکرده و صریح نوشته که نتیجه به اندازه، تازگی و دمای تخم‌مرغ و حتی دمای اتاق بستگی دارد. توصیه رسمی برای اصلاح، کم یا زیاد کردن ۵ تا ۱۰ میلی‌لیتر آب است، معادل یک تا دو قاشق چای‌خوری. عملا یعنی دور اول را باید آزمایشی حساب کنید و عدد نهایی خودتان را یادداشت کنید.

نکته‌ای که در هیچ فهرست فروشی نمی‌بینید این است که دفترچه HD9137 هیچ‌جا زمان پخت اعلام نکرده؛ نه دقیقه‌ای گفته و نه جدول زمانی داده. تنها متغیر در اختیار شما حجم آب است و پایان چرخه به تمام‌شدن همان آب گره خورده. بخش عیب‌یابی رسمی همین را تأیید می‌کند، چون توضیح می‌دهد اگر دستگاه از نوبت قبل هنوز داغ باشد چرخه زودتر تمام می‌شود و تخم‌مرغ‌ها نیم‌پز می‌مانند.

سینی پوچ یک طبقه بالاتر می‌نشیند: اول سینی تخم‌مرغ روی دستگاه جا می‌افتد و سینی سه‌خانه پوچ روی آن سوار می‌شود. تخم‌مرغ را داخل هر خانه می‌شکنید و درپوش را می‌بندید. خطوطی که روی پیمانه برای حالت پوچ چاپ شده‌اند فقط برای سه تخم‌مرغ کالیبره شده‌اند و دفترچه صریح گفته که برای یک یا دو عدد باید سراغ جدول بروید.

جدول پوچ اعداد کاملا متفاوتی دارد. برای زرده کاملا پخته ترتیب ۱۱۰، ۱۰۵ و ۱۰۰ میلی‌لیتر است، برای متوسط ۸۶، ۸۲ و ۷۶ و برای نرم ۷۶، ۷۲ و ۶۸ میلی‌لیتر. بازه کلی این جدول بین ۶۸ تا ۱۱۰ میلی‌لیتر است، یعنی خیلی فشرده‌تر از حالت با پوست. یک تله هم در همین اعداد پنهان شده که ارزش دارد پیش از اولین استفاده بدانید: ۷۶ میلی‌لیتر هم یعنی یک تخم‌مرغ پوچ نرم و هم یعنی سه تخم‌مرغ پوچ متوسط. همان عدد، دو نتیجه متفاوت.

سینی پوچ پوشش نچسب ندارد و این را برگه مشخصات رسمی بدون ابهام نوشته است. به همین دلیل دفترچه توصیه می‌کند پیش از شکستن تخم‌مرغ لایه بسیار نازکی روغن روی هر خانه بمالید و بعد از پخت فقط با کفگیر نرم آن را بردارید؛ ابزار تیز یا فلزی سطح سینی را خط می‌اندازد. تهیه تخم‌مرغ پوچ در HD9137/91 یعنی یک مرحله دستی اضافه، هر بار.

در جدول ایمنی برگه رسمی، مقابل خاموشی خودکار نوشته شده خیر. پایان چرخه فقط با چند بوق کوتاه اعلام می‌شود و خاموش‌کردن دستگاه با شماست؛ باید ولوم را خلاف جهت عقربه‌های ساعت برگردانید. یکی از خریداران نسخه اروپایی HD9137/90 در فروشگاه کول‌بلو دقیقا روی همین دست گذاشته و نوشته که دستگاه بوق می‌زند اما خاموش نمی‌شود، پس همیشه باید نزدیکش بمانید و نبود تنظیم زمان کار را برای تخم‌مرغ عسلی سخت‌تر می‌کند. دفترچه هم تأکید می‌کند درپوش حین کار و حتی پس از بوق بسیار داغ است و باید با هر دو دستگیره و ترجیحا با دستکش نسوز باز شود.

ملاحظه دومی هم هست که کمتر گفته می‌شود: بین دو نوبت باید دستگاه کاملا خنک شود. عیب‌یابی رسمی می‌گوید اگر بلافاصله دور دوم را شروع کنید چرخه زودتر تمام می‌شود و نتیجه نیم‌پز از آب درمی‌آید. برای خانواده‌ای که صبح شلوغی دارد این یعنی شش تخم‌مرغ سقف واقعی یک نوبت است، نه سقف یک صبحانه.

چون تمام کنترل این دستگاه روی خطوط چاپ‌شده پیمانه سوار است، دوام همان خطوط اهمیتی پیدا می‌کند که در هیچ برگه مشخصاتی نوشته نمی‌شود. یکی از خریداران نسخه اروپایی HD9137/90 در کول‌بلو نوشته پس از دو ماه استفاده، نوشته‌های روی پیمانه دیگر خوانا نیستند و حالا تخم‌مرغ یا زیادی سفت می‌شود یا زیادی نرم؛ شکایت مشابهی از خریداران آمازون آلمان هم درباره محوشدن درجه‌بندی همین پیمانه ثبت شده است. اگر این اتفاق بیفتد دستگاه خراب نشده، اما رابط کاربری‌اش را از دست داده و همان جدولی که کل بررسی HD9137/91 حول آن می‌چرخد بی‌مصرف می‌شود. راه‌حل ساده است و بهتر است از روز اول انجامش دهید: هر دو جدول را از دفترچه رونویسی کنید یا از پیمانه عکس بگیرید، و برای اندازه‌گیری روزمره از یک پیمانه آشپزخانه یا حتی ترازوی دیجیتال کمک بگیرید، چون هر میلی‌لیتر آب عملا یک گرم وزن دارد.

فقط دو قطعه رسما قابل شست‌وشو در ماشین ظرف‌شویی هستند: سینی تخم‌مرغ و سینی پوچ. بدنه اصلی و مخزن حرارتی را باید پس از خنک‌شدن با پارچه مرطوب پاک کنید و هرگز داخل آب فرو نبرید. دفترچه یک عادت ساده را هم توصیه می‌کند که معمولا نادیده گرفته می‌شود و دقیقا همان است که عمر دستگاه را تعیین می‌کند: مخزن را بعد از هر بار استفاده خالی و تمیز کنید.

رسوب‌زدایی دستورالعمل مشخص خودش را دارد. سی میلی‌لیتر سرکه سفید به‌علاوه سی میلی‌لیتر آب داخل مخزن بریزید، سینی و درپوش را ببندید، دستگاه را یک تا سه دقیقه روشن کنید، دوشاخه را بکشید و بسته به شدت رسوب یک تا یک‌ساعت‌ونیم صبر کنید، سپس سینی و درپوش را آبکشی و بدنه را با پارچه نرم پاک کنید. در شهرهایی که سختی آب بالاست این کار را باید مرتب‌تر تکرار کرد. اهمیتش هم فراتر از تمیزی است: خود فیلیپس نوشته رسوب روی المنت کیفیت پخت را تغییر می‌دهد، یعنی جدول دقیق آب با یک المنت رسوب‌گرفته دیگر همان نتیجه را نمی‌دهد.

دفترچه رسمی یک ردیف عیب‌یابی به بوی سوختگی اختصاص داده و علتش را روشن گفته: کثیفی روی پوسته تخم‌مرغ یا سفیده‌ای که از یک تخم‌مرغ ترک‌خورده روی المنت داغ خشک شده است. توصیه رسمی این است که تخم‌مرغ‌ها را پیش از چیدن روی سینی بشویید و بلافاصله پس از پخت کمی آب روی المنت بریزید تا باقی‌مانده نچسبد.

ابعاد ثبت‌شده در برگه مشخصات رسمی ۲۰٫۶ در ۱۴ در ۱۳٫۵ سانتی‌متر و وزن دستگاه ۵۶۰ گرم است؛ کارتن هم ۲۳ در ۱۳٫۶ در ۱۵٫۴ سانتی‌متر و ۸۰۰ گرم. ماده اصلی دستگاه پلی‌پروپیلن ثبت شده، چهار پایه ضدلغزش زیرش هست و درپوش شفاف با دو دستگیره کناری برداشته می‌شود. یک تصمیم خوب در طراحی این است که پیمانه، سینی پوچ و سوراخ‌کن داخل خود دستگاه جا می‌شوند، پس چیزی ته کشو گم نمی‌شود و کل مجموعه به اندازه یک قوطی روی طبقه کابینت جا می‌گیرد.

سیم برق ۷۰ تا ۷۵ سانتی‌متر است و محفظه جمع‌کردن سیم وجود ندارد، پس دستگاه باید نزدیک پریز بایستد و سیم اضافی همیشه روی کابینت می‌ماند. ولتاژ ۲۲۰ تا ۲۴۰ ولت و فرکانس ۵۰ تا ۶۰ هرتز با شبکه برق خانگی ایران سازگار است و مبدل نمی‌خواهد. کشور سازنده در برگه رسمی چین ثبت شده و همان برگه گارانتی دو ساله را اعلام می‌کند؛ شرایط گارانتی در ایران اما به فروشنده بستگی دارد و در بخش گارانتی و خدمات همین صفحه اعلام می‌شود.

فیلیپس روی صفحه رسمی این محصول نوشته که تخم‌مرغ‌پز می‌تواند تا ۷۰ درصد انرژی کمتری نسبت به اجاق القایی مصرف کند. سه قید در همین یک جمله هست که حذفشان ادعا را عوض می‌کند: عدد سقف است نه میانگین، مبنای مقایسه اجاق القایی است نه گاز شهری که در ایران رایج‌تر است، و شرایط آزمون منتشر نشده. چیزی که مستقل از این ادعا قابل بررسی است، خود اعداد جدول‌اند: شما بین ۳۹ تا ۱۱۷ میلی‌لیتر آب را با یک المنت ۴۰۰ واتی بخار می‌کنید، نه یک قابلمه پر آب را روی شعله. صرفه‌جویی واقعی است، ولی تبدیل‌کردن آن تا ۷۰ درصد به یک عدد مشخص روی قبض برق کاری است که هیچ منبعی پشتش نیست.

آیا با این دستگاه می‌شود نیمرو یا املت درست کرد؟ خیر. هر دو سینی HD9137/91 برای تخم‌مرغ با پوست و تخم‌مرغ پوچ طراحی شده‌اند و در فهرست رسمی لوازم جانبی هیچ صفحه سرخ‌کردن یا قالب املتی وجود ندارد. اگر نیمرو بخش ثابت صبحانه شماست، این مدل جای تابه را نمی‌گیرد.

چند دقیقه طول می‌کشد؟ فیلیپس در دفترچه هیچ زمان پختی اعلام نکرده و تنها متغیر رسمی حجم آب است. گزارش کاربران از چند دقیقه تا حدود ده دقیقه متغیر است، و چون پایان کار به تبخیر آب گره خورده، هر تغییری در حجم آب زمان را هم جابه‌جا می‌کند و عدد ثابتی برای همه حالت‌ها وجود ندارد.

سوراخ کردن پوسته لازم است؟ دفترچه این مرحله را «اختیاری» اعلام کرده، ولی صفحه رسمی محصول تندتر نوشته که تخم‌مرغ با پوست «باید» پیش از پخت سوراخ شود تا نترکد؛ دو منبع رسمی اینجا هم‌نظر نیستند. سوزن سوراخ‌کن زیر پیمانه جاسازی شده و نوکش تیز است؛ یک فشار آرام روی قسمت پهن تخم‌مرغ کافی است.

برای تخم‌مرغ عسلی مناسب است؟ بله، ستون نرم جدول دقیقا برای همین ساخته شده: ۵۳ میلی‌لیتر برای یک تخم‌مرغ و ۳۹ میلی‌لیتر برای شش عدد. اگر نتیجه بار اول دلخواهتان نبود، دفترچه اجازه می‌دهد ۵ تا ۱۰ میلی‌لیتر آب کم یا زیاد کنید و همان یک قاشق تفاوت را می‌سازد.

کدام قطعات به ماشین ظرف‌شویی می‌روند؟ فقط سینی تخم‌مرغ و سینی پوچ. برگه مشخصات رسمی نام همین دو قطعه را برده و درپوش و بدنه در آن فهرست نیستند؛ درپوش را با دست بشویید و بدنه را فقط با پارچه مرطوب پاک کنید.

این دستگاه ساده است و مزیت‌ها و ایرادهایش هم ساده‌اند؛ تقریبا همه‌شان از یک تصمیم طراحی بیرون می‌آیند: کنترل پخت به‌جای تایمر روی حجم آب سوار شده است. همین انتخاب هم نتیجه را تکرارپذیر کرده و هم دستگاه را به سلامت پیمانه‌اش وابسته کرده است. فهرست زیر فقط مواردی را نگه داشته که می‌توانند تصمیم خرید را عوض کنند، نه هر ویژگی‌ای که روی جعبه چاپ شده.

در روش قابلمه، شما زمان جوشیدن آب و مدت پخت را کنترل می‌کنید و نتیجه با شدت شعله و حجم آب بالا و پایین می‌رود. HD9137/91 هر دو متغیر را حذف می‌کند و همه‌چیز را به یک عدد می‌سپارد. برنده این معامله کسی است که هفته‌ای چند بار تخم‌مرغ آب‌پز می‌خورد و نتیجه یکسان برایش مهم است؛ بازنده‌اش کسی است که ماهی یک بار سراغ تخم‌مرغ می‌رود، چون قابلمه‌ای که از قبل دارد چندکاره است و جای کابینت هم اشغال نمی‌کند.

اگر قیمت HD9137/91 را با مدل‌های ارزان‌تر بازار مقایسه می‌کنید، به‌جای شمردن ویژگی‌ها دو چیز را بسنجید: اینکه سازنده جدول آب مستند و قابل استناد منتشر کرده باشد، و اینکه سینی پوچ همراه دستگاه باشد. جدول رسمی همان چیزی است که مرز میان یک تخم‌مرغ‌پز واقعی و یک بخارپز ساده را می‌کشد، و سینی پوچ تنها کاری است که این دستگاه بیرون از آب‌پز کردن انجام می‌دهد. برای مرجع، امتیاز کاربران نسخه اروپایی HD9137/90 در کول‌بلو ۸٫۷ از ۱۰ بر پایه ۲۴ نظر است: چهارده رأی پنج‌ستاره، هشت رأی چهارستاره، دو رأی سه‌ستاره و هیچ رأی یک یا دو ستاره.

نکته گویا در همان نظرها این است که کسی ننوشته تخم‌مرغ خام مانده یا دستگاه از کار افتاده. پرتکرارترین ایراد در نظرها قهوه‌ای‌شدن صفحه حرارتی و سختی تمیزکردن آن است؛ بعد از آن ایرادهای رابط کاربری می‌آید: خاموش‌نشدن خودکار، نبود تنظیم زمان و محو شدن خطوط پیمانه. اگر صبح‌ها بیش از یک بار در هفته سراغ تخم‌مرغ آب‌پز می‌روید، HD9137/91 همان کاری را می‌کند که قابلمه با حواس‌جمعی انجام می‌دهد — به شرطی که پیمانه‌اش را قطعه‌ای مصرفی بدانید و عددهای آن جدول را جایی جز روی خود پیمانه هم نگه دارید.